مـــادران و پدران مهــربان و پسران و دختران با اندیشه خدائی

http://mother20.persianblog.ir-http://hlgole.parsweblog.com/-/. http://lorestani.bloghaa.com/-http:/.-http://mother20.blogfa.com-/http://hlgole1.persianblog.com/-mother20.mihanblog.com-/-mother20.blogsky.com-/-http://eshghekhodayi.blogfa.com-http://hlgole.loxblog.com/-/-.

کدام یک موثرترند: تربیت با فریاد یا بدون فریاد؟
ساعت ۱٢:٥۱ ‎ب.ظ روز شنبه ٢٦ فروردین ۱۳٩۱  

 

کدام یک موثرترند: تربیت با فریاد یا بدون فریاد؟

 

 


 

همه والدین دوست دارند بدانند شیوه تربیتی صحیح کدام است و چگونه می‌توانند در تربیت فرزندان خود موفق باشند؛ آیا باید آن‌قدر با آنها مهربان باشند که اجازه بدهند هر کاری که می‌خواهند انجام دهند یا برعکس برای کوچک‌ترین خطایی فرزندانشان را تنبیه کنند.
اما به راستی معنای تنبیه چیست و آیا برای یک تربیت موفق باید هرگونه تنبیهی را حذف کرد؟
یکی از اهداف مهم تربیتی این است که واکنش‌ها سریع و منسجم باشند. همچنین یک رفتار مناسب باید به‌طور تدریجی و گام به گام به کودک آموخته شود؛ بنابراین باید حوصله به خرج داد و زود خشمگین و عصبانی نشد.

برای در پیش گرفتن برنامه‌های تربیتی بدون نیاز به تنبیه بدنی، توجه به این نکات می‌تواند حائز اهمیت باشد :

1 - رفتاری را که از فرزندان خود انتظار دارید به‌طور مشخص بیان کنید.

2 - به‌طور دقیق به فرزندتان بگویید چه انتظاراتی از او دارید. به‌طورکلی صحبت نکنید زیرا باعث سردرگمی‌اش می‌شوید.

3 - میزان آگاهی خود را از توانایی‌ها و محدودیت‌های سنی کودکان افزایش دهید تا به اشتباه، انتظار یک فرد بالغ را از یک کودک نداشته باشید.

4 - بپذیرید که فرزندتان باید اشتباهات زیادی بکند تا بالاخره بتواند رفتار صحیح را بیاموزد. پس به او فرصت دهید و خطاهای او را نوعی تجربه و فرصت برای یادگیری تلقی کنید. بدین‌ترتیب با سرزدن کوچک‌ترین اشتباهی از فرزندتان او را تنبیه نمی‌کنید.

5 - اگر فرزندتان رفتاری ناشایست مرتکب شد، بی‌آنکه با او برخورد کنید، سر او داد نزنید ولی قاطع باشید اما تاخیر در برخورد مناسب با کودک باعث می‌شود که او رفتار نادرست خود را فراموش کند و نیازی به اصلاح آن احساس نکند.

6 - توقع نداشته باشید کودکان کاملا تحت فرمان شما باشند. بعضی از آنها آرام هستند و بعضی دیگر سرکش و نافرمان. سعی کنید به روشی آنها را قانع کنید. اگر با یک خواسته آنها مخالفت می‌کنید فقط به‌طور لفظی مخالفت نکنید بلکه پیگیر باشید تا کودک متوجه شود شما کاملا جدی و قاطع هستید.

7 - به فرزندتان بیاموزید هر عملی نتیجه‌ای دارد. به او بگویید: «اگر به این رفتار ناشایست خود ادامه بدهی از فلان امتیاز محروم خواهی شد.» این بهترین تنبیه است. بسیاری از والدین گمان می‌کنند مجازات همیشه باید با داد و فریاد یا تنبیه فیزیکی توأم باشد. درصورتی که محروم کردن فرزند از چیزی که دوست دارد، بهترین تنبیه به شمار می‌رود. بدین‌ترتیب نتیجه رفتارهای نامناسب او از طریق تعیین جریمه به او آموخته می‌شود.

8 - فراموش نکنید هیچ‌گاه مجازات‌های غیرواقعی برای فرزندتان درنظر نگیرید. مثلا نگویید: « اگر فلان کار را انجام دهی دستت رو می‌شکنم! » زیرا امکان دارد کودک فکر کند شما واقعا چنین کاری خواهید کرد!

9 - وانمود نکنید شما خیلی مهربان هستید و قدرت کافی برای برخورد مناسب با کودک را ندارید؛ ‌بلکه شخص دیگری مانند آقادزده! آقاپلیسه یا آقای دکتر توانایی انجام این کار را دارند! مثلا هیچ‌گاه نگویید: « اگر بچه خوبی نباشی به آقا دکتره می‌گم به‌ات آمپول بزنه! » شما که این تهدید را اجرا نخواهید کرد؛ اما بدین‌ترتیب فرزند شما علاوه بر اینکه می‌فهمد رفتار ناشایست او هیچ مجازاتی در پی ندارد؛ ترس کودک از آمپول و دکتر را هم به‌دنبال خواهد داشت.

10 - البته بعضی کودکان قانع نمی‌شوند و به محض گرفتن وسیله‌ای از آنها، شروع به گریه می‌کنند؛ بدون آنکه تصور کنید در حال اذیت کردنش هستید، گریه‌اش را تحمل کنید و بدانید در این هنگام شما در حال آموزش او هستید تا یاد بگیرد نباید بی‌محابا با هر وسیله‌ای بازی کند یا هر کاری می‌خواهد انجام دهد.

11 - فراموش نکنید که برای همه کودکان یک نوع تنبیه کارایی ندارد؛ بنابراین با توجه به شناخت روحیات فرزند خود، فرهنگ خانواده و شرایط موجود در این زمینه خلاقیت و ابتکار داشته باشید.

12 - هیچ‌گاه فرزندتان را کتک نزنید، فریاد نکشید و از روی خشم و نفرت و با چهره‌ای عصبانی با او برخورد نکنید زیرا کودکان در همه حال به عشق و محبت شما نیاز دارند؛ حتی در مواقعی که عملی ناپسند مرتکب می‌شوند. به‌ هیچ‌وجه به فرزندتان توهین نکنید و مخالفت خود را با صدای آرام ابراز کنید.

13 - اگر تاکنون برای تربیت فرزند خود به این موارد توجهی نداشته‌اید، انتظار نداشته باشید استفاده از برنامه جدید تربیتی به سرعت جوابگو باشد و نتیجه بدهد. شما باید حوصله به خرج دهید و زود ناامید نشوید. ممکن است کودک همچنان رفتارهای گذشته خود را تکرار کند اما این رفتار او را جرم تلقی نکنید. هنگام صحبت کردن با فرزندتان به چشم‌هایش بنگرید و قوانین جدید را به آرامی و با مهربانی، برایش تکرار کنید اما اگر این تذکرات را جدی نگرفت و فایده‌ای نداشت به او اخطار بدهید. قاطع سخن بگویید؛ حتی اگر مردد هستید و دلتان نمی‌آید او را از کار موردعلاقه‌اش منع کنید؛ زیرا کودکان نیاز دارند باور کنند که شما کنترل امور را از دست نداده‌اید و به اندازه کافی قدرتمند هستید.

14 - سعی کنید وسایلی را که باعث اختلاف بین فرزندانتان می‌شود و خطرناک هستند از آنها دور کنید؛ « اگر نتوانید بدون دعوا و داد و بیداد با وسایلتان بازی کنید، اجازه ندارید بازی کنید و هر کس باید برود به اتاق خود! »

15 - مجازات‌هایی تعیین کنید که بتوانید زود هم آنها را اجرا کنید زیرا باید دقیقا در خاطر کودک بماند که به چه دلیل مجازات می‌شود.

16 - انتظارات غیرواقع‌بینانه از فرزندتان نداشته باشید. آیا باید از یک کودک خجالتی و کمرو توقع داشته باشید که فورا به غریبه‌ها سلام کند؟ به او فرصت دهید که کم‌کم با دیگران آشنا شود.

17 - ممکن است روش «توقف فعالیت» برای فرزند شما نتیجه ندهد. از این‌رو باید با توجه به شناختی که از او دارید روش دیگری را جایگزین آن کنید. این روش معمولا در مورد کودکان حساس بسیار مؤثر است زیرا با وقفه‌ای که در فعالیت آنها ایجاد می‌شود درمی‌یابند که تنبیه شده‌اند ولی شاید برای کودکان دیگر اهمیتی نداشته باشد؛ بنابراین باید از روش‌های دیگری استفاده کرد.

18 - فراموش نکنید با سر زدن هرگونه خطایی از جانب فرزندتان نباید فورا خشمگین شوید و درصدد تعیین مجازاتی برای او باشید. اگر با کوچک‌ترین اشتباه فرزندتان فورا مجازاتی برایش درنظر بگیرید، فرزندتان دچار کمبود اعتمادبه‌نفس می‌شود و در سنین بالاتر این مشکل برای او بیشتر می‌شود و خود را در حل مشکلاتش ناتوان می‌بیند.

19 - بهتر است درباره کارهایی که می‌خواهید انجام دهید برای فرزندتان هم توضیح دهید تا واقع‌بینانه به مسائل توجه کند. مثلا اگر قصد دارید به منزل یکی از دوستان یا آشنایان بروید، به او بگویید که شرایط خانه دوستتان چگونه است، چند ساعت آنجا می‌مانید و او می‌تواند چکار کند. او را قانع کنید که این چندساعت را می‌تواند با دوست خود بازی کند یا چون دوست هم‌سن و سالی آنجا نیست چه جذابیت‌های دیگری برایش خواهد بود. درعوض یک روز دیگر می‌توانید او را به پارک ببرید تا او هم بتواند با هم‌سن و سال‌های خود بازی کند.

20 - حتما به فرزندتان نشان دهید که او را دوست دارید. اما اگر فقط به‌طور لفظی آن را بیان کنید برای او مفهومی نخواهد داشت. سعی کنید با رفتارهایی مثل گوش دادن، در آغوش گرفتن، تحسین کردن و مانع شدن از انجام کارهای خطرناک، دوست داشتن خود را ابراز کنید.


توصیه هایی برای کاهش مشکلات شخصیتی نوجوانان و جوانان
ساعت ٩:٢٦ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ۱٦ بهمن ۱۳۸٧  
توصیه هایی برای کاهش مشکلات شخصیتی نوجوانان و جوانان

1- مسائل و مشکلات مشترک و همانند در نوجوانان و جوانان نباید این تصور را پیش آورد که علل و عوامل آن مسائل نیز مشترک و همانند است.

 بنابراین برای کمک به نوجوانان و جوانان در حل مشکلات شخصیتی‌شان باید عوامل پیدایش آنها را جستجو نمود و ریشه‌یابی کرد، سپس براساس آن علت‌ها به درمان پرداخت.

 

2- رعایت مساله بهداشت روانی بسیار اهمیت دارد. کارهای ارجاعی به نوجوانان نباید آن‌قدر دشوار باشد که نتوانند از عهده آن برآیند، و با آنان طوری بر خورد نشود که به ناامیدی و سرخوردگی کشیده شوند.

 

 به خواست‌های معقول آنها توجه شود و نیازهای طبیعی آنها ارضاء گردد، شخصیت آنها باید مورد توجه قرار گیرد و از طرد شدنشان جلوگیری شود، محیط خانوادگی آنها را نیز باید اصلاح کرد و به خواب، استراحت، تفریح و غذای کافی آنها توجه کرد.

3- نوجوانان و جوانان را باید متوجه این امر نمود که آنها خود مسوول حل مسائل و مشکلات خودشان هستند و والدین و مربیان فقط وظیفه کمک و راهنمایی دارند. باید نیرو و استعداد خودشان را برای حل مسائلشان به کمک گرفت، تا به اعتماد به نفس برسند.

 

4- اصولا مطرح نمودن مسائل شخصیتی نوجوانان و جوانان نباید آن‌چنان باشد که در آنها ایجاد اضطراب و ترس نماید و این تصور برایشان به وجود آید که آنها یک ناراحتی و بیماری خطرناکی دارد و یا یک شخص غیرطبیعی و غیرمادی هستند، به طوری که همه اطرافیان متوجه آنها شده‌اند و برای درمانشان تلاش می‌نمایند؛ بلکه باید از طرق غیرمستقیم نوجوانان را به وجود مشکلات سنی خود متوجه کرد و به آنها فهماند که همه ی مردم در سنین نوجوانی و جوانی دارای مشکلات مشابه می‌باشند و همه آن مسائل و مشکلات نیز قابل حل است و حتی اگر مشکلی هم وجود داشته باشد که قابل حل نباشد ، چندان غیرطبیعی نیست و هیچ‌گونه خطری برای آنها ندارد.

 

5- به نوجوانان و جوانان باید کمک کرد تا خود را بهتر بشناسند، با تغییرات بدنی و فیزیولوژیک خود به درستی آشنایی پیدا نمایند و آنها را بپذیرند، امکانات فطری و اکتسابی خود را بشناسند و چگونگی برخورداری و استفاده از این امکانات را بدانند، محیط و امکانات را بشناسند و چگونگی سازگاری مطلوب با محیط و اطرافیان را نیز خوب یاد بگیرند.

 

6- به نوجوانان و جوانان باید آموخت که بهترین کسانی که می‌توانند مشاور آنها باشند، در درجه اول والدین هستند و همیشه از آنها راهنمایی بخواهند و برای آنها درددل کنند.


مشکلات جوانان و نوجوانان
ساعت ٩:٢٢ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ۱٦ بهمن ۱۳۸٧  

 

مشکلات جوانان و نوجوانان

 

هر جامعه‌ای برای دستیابی به هدف‌های خویش مرزهائی برای عقاید و رفتارهای پسندیده و ناپسند انتخاب یا تعیین می‌کند و به وسیله قوانین جاری، آئین‌های دینی و اخلاقی و قواعد ‌گروهی و سازمانی بر آنها نظارت می‌کند این مرزها که از ارزش‌ها برمی‌خیزد هنجارها را نشان می‌دهند و در نهایت به تفکّر و رفتار آدمی نظم می‌دهند و آن را هدایت می‌کنند.

 افراد نیز براساس هدف‌ها و نیازها (فردی و اجتماعی) آگاهانه یا نا آگاهانه و در ارتباط با شرایط محیطی، عقاید رفتارها، نقش‌ها، وظائفی بر عهده می‌گیرند و با دنیای اطراف خود پیوندی نسبی دارند که خود یک حالت تعادلی را نشان می‌‌دهد.

 اگر عاملی این نقش‌ها و رفتارها را طوری تغییر دهد که تعادل فردی و اجتماعی او رامتغیرسازد می‌گوئیم مشکلی بوجود آمده است.

مشکل: پدیده‌ای را گویند که بر کارکرد فردی- اجتماعی شخصی و بر کارکرد گروه و یا جامعه معیّن اثر می‌گذارد و یا از آن متأثر می‌شود. با توجه به تعاریف فوق نوجوانان معمولاً دارای مشکلات ویژه‌ای هستند

که این نوع مشکلات با مشکلات دوران کودکی و بزرگسالی تفاوت زیادی دارند بهمین جهت از دوران نوجوانی غالباً به عنوان دوره مشکل و نامتعادل و غیرقابل پیش‌بینی تعریف شده است. این تعریف می‌تواند دارای دو معنی باشد.

1- مطالعات علمی نشان می‌‌دهد که دوره نوجوانی دارای مشکلات بسیاری است که باید هم برای نوجوانان و هم برای گروه اجتماعی او حل و فصل شود تا نوجوان شاد و مطمئن به توانایی خود شود.

2- نوجوان برای معلمان، والدین و جامعه (بطور کلّی) مشکل آفرین است زیرا مشکلات نوجوان گسترده‌تر از مشکلات کودکان است و افراد بیشتری را متأثر می‌سازد.

از طرفی نوجوان برای خود نیز مشکل‌زا است زیرا در نقش جدید خود در زندگی کاملاً سازگاری نیافته و در نتیجه غالباً سردرگم ،نامطمئن ومضطرب است و اگر این مشکل با پشتوانه عاطفی و راهنمایی والدین و مربیان حل نشود چه بسا که فرد را در حالت انتقال از کودکی به نوجوانی متوقف کند و رشد شخصیّت فرد را مختل نماید.

به‌طور کلّی می‌توان مشکلات نوجوانی را به دو دسته تقسیم کرد:

 الف: مشکلات کلّی که نوجوان از دوران کودکی خویش در رفع و حلّ آنها کوشش داشته ولی در حل آن کاملاً موفق نبوده است.

 ب: مشکلات ویژه که قسمت عمده آنها در رابطه با مرحله رشد او کاملاً طبیعی به نظر می‌رسد.

طرح مشکل‌شناسی

دوره نوجوانی و جوانی از آن جهت یکی از بحرانی‌ترین دوران زندگی فرد بشمار می‌رود که فرد در مرحله عبور از مرز کودکی به مرحله نوینی است که عمیق‌ترین تغییرات شخصیّتی و فیزیولوژیک را به همراه دارد و همواره برای سازگاری با موقعیت‌های جدید تلاش می‌کند.

بحران زمانی است که با اتخاذ تصمیمات نامناسب در این موقعیت درباره نوجوانان احتمال آن را دارد که کارشان به بزهکاری بیانجامد و بر عکس با چند حادثه و حتی لحظات آموزنده و خوشبختی آفرین ممکن است او را در مسیر یک برنامه‌ریزی صحیح و موفق برای آینده سوق دهد.

مشکلات این دوره مورد توجّه بسیاری از متخصصین قرار گرفته و دانشمندان زیادی این مشکلات را از دیدگاه‌های مختلف طرح و طبقه‌بندی نموده‌اند.

از دیدگاه رواشناسی بلوغ و نوجوانی و مسائل نوجوانان بیشتر از نظر فردی تحت عنوان‌های زیر بررسی می‌شوند:

1- رشدی

2- سازشی

3- شخصیتی.

روانشناسی اجتماعی مسائل نوجوانان را در زمره پدیده‌های اجتماعی می‌‌داند

از سوئی دیگر مسائل نوجوانان که به شکل اختلالات در فرد ظاهر می‌شوند باید در روانشناسی مرضی طرح و طبقه‌بندی شوند.

از مجموع نظرات محققین چنین استنباط می‌شود که مهمترین اقدام در جهت حلّ مشکل، تشخیص آن است. در تشخیص یک مشکل هم توجّه به نکات ذیل از اهمیّت بسیار بالایی برخوردار می‌باشد.

1- مشکلات نوجوانان و مسائل او غالباً آمیخته‌ای از چند اختلال است.

(بعضی از روانشناسان معتقدند آمیختگی بحدی است که دو شکل یکسان را بندرت می‌توان در رفتار افراد مشاهده کرد)

2- بین نوجوانانی که در آستانه بیماری روانی قرار دارند و نوجوان مسئله ساز از نظر بالینی علائم مشترکی دیده می‌شود.

3- نامگذاری و طبقه‌بندی مسائل نوجوانان مبنائی برای کمک گرفتن از مطالعات در ابتدای کار است ولی در عمل اختلالات از یکدیگر مجزا نیستند.

4- اختلالات بدنی، مشکلات عاطفی و رفتاری را بدنبال دارند و هم‌چنین مشکلات عاطفی و رفتاری گاه موجب اختلالاتی در نظم بدن می‌شوند بنابراین وجود اختلالات بدنی در مسئله داران را باید جدّی گرفت و آنرا با تعارض معادل نساخت.

5- اختلالات روانی دارای نشانه‌های فراوانی است که در این مجموعه به تعدادی از نشانه‌ها اشاره می‌شود.

6- در شناسائی عوامل ایجاد کننده اختلال در فرد توجّه به میزان تفاوت‌های فردی، میزان رشد شخصیّت، بلوغ عاطفی و ... از اهمیّت بالائی برخوردار است.

توصیه‌های لازم و نکاتی که در قضاوت والدین و مربیان

درباره مشکلات نوجوانان باید مورد توجّه قرار گیرد:

·    والدین و مربیان اغلب رفتاری از نوجوانان را که مخّل نظم و کار‌آئی در خانه و مدرسه است رفتار دشوار یا مشکل رفتاری توصیف می‌کنند. هر اندازه این رفتارها برای بزرگسالان ناراحت‌کننده باشد کاملاً غیرمنصفانه است که آنها را مشکلات رفتاری بدانند و دانش‌آموز را به خاطر آن یا رفتاری مشابه آن تنبیه نمایند.

·    غالب اشکال رفتار به واقع دشوار برای سنین پایین‌تر کاملاً هنجار است و بیشتر اوقات نوجوانان به رفتارهای ناپخته و نادرست تنها به این دلیل دست می‌زنند که یاد نگرفته‌اند نیازهای خویش را با شیوه‌های درست برآورده کنند.

·    باید توجّه داشت که اشکال مختلفی از رفتار که برای سن خاص که در آن رخ می‌دهد هنجار است و نباید برای سن‌های بالاتر تحمّل گردد چه بسا این رفتارها باید اصلاح و بهبودی یابند زیرا رفتارهای فرد کم کم باید منبا اجتماعی و جامعه‌پسند خود را پیدا کنند.

·    چرا که احتمال بقای هر نوع رفتاری وجود دارد، از طرفی اگر این گونه رفتارها نادیده گرفته شود نوجوان فکر می‌کند رفتارش پسندیده است و آن را ادامه خواهد داد.

·    در قضاوت رفتاری کودکان و نوجوانان به انگیزه‌ها باید توجّه داشته باشیم زیرا ممکن است فرد کار ضعیف را به انگیزه جلب توجّه، جلب محبّت و تأیید اجتماعی گروه هم‌سن خود انجام دهد.

منبع:

روشهای هدایت رفتاری نوجوانان وجوانان ، محمد قمی فر . تهران : انتشارات محیا ،1373،

صفحه 80-


اصول و فنون راهنمایی و مشاوره (counceling)
ساعت ٩:٠٩ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ۱٦ بهمن ۱۳۸٧  

 

اصول و فنون راهنمایی و مشاوره

 

مشاوره (counceling) از لحاظ اصطلاح و مفهوم به معنی کمک به شخص مراجع تا بتواند بر مشکلات خود فائق آید می باشد به طور کلی مشاوره شکلی از کمک به افراد که بصورت اصولی و علمی انجام می شود و بیشترین تاثیر مثبت را در مراجع بوجود می آورد.
اسمیت می گوید، مشاوره جریانی یاری دهنده است که بدان وسیله به مراجع اصول و شیوه های مربوط به انتخاب و طرح ریزی و ادامه یک زندگی موفقیت آمیز یاد داده می شود.در امر مشاوره، مشاور با فردی مواجه است که بهنجار می باشد و فقط در مقطعی از زمان دچار بحران شده است. مشاوره را می توان جریانی دانست که پس از آن مراجع علاوه بر احساس امنیت، بکارگیری راه حلهای مناسب برای حل مشکلاتش را یاد می گیرد مشاوره با مسائلی نظیر مشکلات مربوط به تحول ، تصمیم گیری، انطباق با بحرانهای زندگی، رشد دانش و بینش فردی و حل تعارضات درون فردی و بین فردی سروکار دارد.
    از اهداف مشاوره می توان به  آسان کردن تغییرات رفتاری، افزایش توانایی مراجع در ایجاد و حفظ رابطه با دیگران ، کمک به بالا بردن اثربخشی و توانایی سازگاری مراجعان که بتوانند فشارهای وارده را بطور درست و اصولی تحمل کرده و به دنبال راه حل منطقی باشند ،بهبود فرآیند تصمیم گیری، تسهیل شکوفایی استعدادهای بالقوه مراجعان اشاره کرد.
    در پی مطالب گفته شده می توان گفت که مشاور برای بدست آوردن نتیجه مطلوب و تاثیرگذار بر فرد مراجع باید خودش دارای ویژگیهایی باشد که در وی بصورت ملکه درآمده باشند، مشاوران موفق افرادی هستند که از هویت خود کاملاً آگاهند و می دانند از زندگی خود چه می خواهند. به طور مناسب دیگران را درک می کنند و به مراجع خود این مکان را می دهند که احساس نیرومندی کنند، مراجعان خود را دوست دارند و با انعطاف پذیری خاص و بدون شرط پذیرای مراجع خود هستند و به افکار و عقاید و ایده و فرهنگ مردم و مراجعان احترام می گذارند. به سخنان مراجع گوش فرا می دهند و نقش بازی نمی کنند، از تکنیکهای مشاوره، روشهای روان درمانی و روانشناسی بالینی و دیگر علوم به خوبی استفاده می کنند، رابطه حسنه برقرار می کنند و آرامش خود را حفظ می نمایند به همین جهت بر مراجع تاثیر می گذارند و هیجان و اضطراب و استرس را در مراجع کاهش می دهند.
مسائل نوجوان و چگونگی برخورد یک مشاور در مدرسه
    یکی از عوامل نیرومندی که در ساختمان روان بشر نقش بسیار مهمی دارد، محیط اجتماعی و معاشرتهای عمومی است. رفت و آمد، گفت و شنود، ملائمت و خشونت و ... همگی در ساختن شخصیت فرد موثر هستند و انسان باید طبق عوامل اجتماعی خود را بار بیاورد.
    بلوغ (puberty) تنها رشد جسمی و ظهور علائم جسمی نیست بلکه از لحاظ عاطفی، ذهنی و اجتماعی نیز نوجوان باید بالغ شود تا بتواند شخصیت خود را کامل گرداند، از تجربیات دیگران استفاده کند و خود نیز مسائل تلخ و شیرین را تجربه نماید، تعیین ملاکی مشخص برای سنجش رفتار انسانها و تعیین حدود سلامت و بیماری و هنجاری و نابهنجاری یکی از شبهه ناکترین مباحث روان شناسی شخصیت و روان شناسی مرضی به حساب می آید امروزه یکی از شیوه های مطمئن برای تعیین ناهنجاری، استفاده از ملاکهای سلامت روان است اصولاً هنجار یا قاعده تعیین کننده حد یا حدودی است برای یک امر فزاینده و کاهنده به منظور تشخیص مرزهای قابل در مورد آن امر. اولاً هر یک از ملاکهای سلامت روان خود به تنهایی با ارزش است و ثانیاً مجموع آنها نیز به عنوان مجموع ویژگیهای لازم برای حفظ سلامت روانی می باید مورد توجه قرار گیرد. در تعیین نابهنجاری باید گفت که در روان شناسی معمولاً باید حد پایینی یک ملاک مورد توجه قرار می گیرد وجود حد پایینی هر یک از ملاکهای سلامت به عنوان ملاک حداقل برای تعیین هنجار از نابهنجار ضرورت دارد. در سنین نوجوانی، با توجه به تغییر و تحولی که در ترشح هورمونها، شناخت هویت و چگونگی تکوین شخصیت نوجوان وجود دارد، می تواند مسائل زیادی برای نوجوان بوجود بیاید، در این بین نوجوان اعتراض خود را به تغییرات درون خود و نسبت به اطراف را می تواند با حالتهای گوناگون بروز دهد از جمله ترس، نگرانی، اضطراب، تعارض، عصبانیت، خشم و پرخاشگری، دروغگویی، خیال پردازی، گوشه گیری و ... که می تواند باعث اختلال در روحیه نوجوان و ارتباطش با اطرافیانش باشد. در مقطع دبیرستان اکثر دانش آموزان در سن نوجوانی به سر می برند و تمام دانش آموزان نیز با مشاوران آموزشگاه می توانند ارتباط داشته باشند در ادامه چند مورد از اختلالاتی که ممکن است در این سن بروز کند آورده می شود که رفع به موقع و یا حتی پیشگیری از به وجود آمدن آن می تواند سلامت روان و تقویت روحیه و ایجاد محیطی شاد را به دنبال داشته باشد.
نگرانی (worry)
    نگرانی یک حالت هیجانی متداول در بین نوجوانان است، معمولاً نوجوانان نگران آینده، ادامه تحصیل، بیکاری و سرنوشت نامعلوم، ناراحتی های مادی، ناراحتی های خانوادگی و ارتباط با همسالان و جنس مخالف هستند در این میان ترس از آینده و ناراحتیهای مبهم  به مرور نوجوان را به انزوا و کناره گیری می کشد و بود و نبود او را زیر سوال می برد. دراین میان کمک و یاری اطرافیان و اینکه حالت نوجوان درک شود، مثمر ثمر است و گرنه فرد از لحاظ روانی دچار مخاطره می گردد. رهایی از همه نگرانی ها غیرممکن است در حقیقت یافتن راه حل مناسب مسائل اغلب مرهون نگرانی هاست. فرد در مورد نگرانی های خود نیاز به یک شنونده دارد این شنونده وقتی مشاور باشد، باید در مورد نگرانی ها در جستجوی اطلاعات قابل اعتماد و معتبر باشد مثلاً اگر دانش آموز نگران نمره کم است، باید با ارائه راهکارهای صحیح و مطالعه، کمک از همکلاسیهای فرد و یا معلم بتوان این نگرانی ها را کم کرد نگرانی های اجتماعی با فعالیتهای گروهی برطرف می شود مشاور برای تسلط آرامش بر مراجع خود که دانش آموز است می تواند رفتارهایی چون ورزش، مطالعه، کارهنری، بازی گروهی، فعالیتهای فوق برنامه و ... را ارائه دهد که باعث برطرف شدن نگرانی وی می گردد و این مسئله باعث می گردد که از فشار و تنیدگی مراجع کم شود و خود به خود فشار روانی نوجوان برطرف شود.
تعارض (conflict)
    وقتی فرد نتواند خواسته های خود را عملی کند و یا در انتخابها دچار مشکل گردد، ممکن است خصومتی را متوجه افراد کند که فکر می کند این ناکامی به خاطر آنها به وجود آمده است، نوجوان هر گاه تحت تاثیر فشار روانی و استرسهای مختلف قرار گیرد روال عادی و طبیعی زندگیش از هم می پاشد و مختل می شود و تعارضی در رفتار و کردار و افکارش بوجود می آید که اختلال عاطفی و روانی را نیز به دنبال دارد تعارض نتیجه وجود انگیزه های در حال رقابت با یکدیگر است که معمولاً با اضطراب همراه است تعارض هنگامی بوجود می آید که مثلاً فردی در موقعیتی قرار گرفته باشند که هرا نتخابی بکند نتیجه نامطلوبی در پی خواهد داشت. در ادامه تعارض حتماً بدبینی نیز بوجود می آید. بدبینی به پدر و مادر که بر خلاف آنچه که از نوجوان می خواهند انجام می دهد و این می تواند تصمیم گیری های خطرناک و نادرستی را بوجود آورد و همین کاملاً روان نوجوان را دچار آسیب می کند و سلامت و روان او را به مخاطره می اندازد.در این میان مشاوران با آگاهی از مشکل نوجوان ابتدا باید علت این تعارض را پیدا کنند و با هماهنگی با پدر و مادر نوجوان راهکارهایی را اجرا نمایند. از طریق آشکار کردن نتایج انتخاب ها و تصمیماتی که نوجوان گرفته است تا حدودی وی را آگاه کرد. همچنین با ارتباط دوستانه ای که با نوجوان برقرار می گردد کم کم بدبینی او به والدین و یا هر فردی که خصومت نوجوان با او آشکار است از بین می رود و پس از آن به تدریج هنگامی که به آرامش رسید در مورد نتایج نامطلوبی که بر اثربدبینی و لجاجت و تصمیم های نادرست وی ممکن است به وجود بیاید، صحبت نمود و اندک اندک با ایجاد انگیزه و راهنمایی نوجوان می توان به تاثیر و تغییر امیدوار بود البته در تمام این مدت همراهی و همکاری و کمک اولیا خانه و مدرسه الزامی است.
خشم (Anger)
    خشم یکی از حالات روانی نامطلوب است که کلیه حواس را مختل می کند در موقع خشم مرکز عواطف (هیپوتالاموس) تحریک می شود و سوخت و ساز بدن بالا رفته و حرارت مرتفع می گردد. علائم خشم نیز شامل سرخ شدن، تورم عضلات، اختلال در تنفس، بلند صحبت کردن و لزش لبها و ظهور حرکات غیرارادی است. در نوجوان معمولاً خشم تا یک ساعت ادامه دارد، غر می زند، فریاد و داد و قال می کند، ناسزا می گوید، نقشه های انتقامی می کشد و... محرک خشم در نوجوان بیشتر محیطی و اجتماعی است و می تواند علل مختلفی داشته باشد از جمله منع استقلال، ظلم و تبعیض، استهزاء و انتقاد نابجا از او، سختگیری و دخالت غیرضروری والدین، خستگی و گرسنگی، سرما و گرما و طوفان و سیل و ... در هر صورت تاثیر خانواده در خشم نوجوان از تمام عوامل بیشتر است. نوجوانی که به هر یک از حالات بالا دچار شود دچار چه آسیب روانی شدیدی می شود و تمام زندگی و بهداشت روانی او مختل می گردد ، مشاور در این مورد می تواند اقدام کند ابتدا با والدین هماهنگ می شود و آنها آموزش می بینند که مجازات باید هماهنگ با جرم باشد. یعنی اینکه وقتی نوجوان نافرمانی کرد و یا اینکه کار اشتباهی انجام داد به اندازه همان تاوان پس دهد تامل، تفکر و اعتراف از میزان خشم می کاهد این مهارتها باید به نوجوان آموزش داده شود تا او در هنگام برخورد با این مسائل خشم خود را بتواند کنترل کند تامل و تسلط برخود خشم را می کاهد، نفس کشیدن عمیق، کوتاه آمدن در برابر فرد دیگر تا اینکه خشم فروکش کند و بتوان با منطق و روش درست با همدیگر صحبت کرد استفاده از آب سرد هم می تواند موثر باشد رفتار منصفانه با نوجوان، عدم تبعیض اولیا خانه و مدرسه، عدم قطع فعالیتهای عادی نوجوان، خوش رفتاری اطرافیان و ... می تواند حالات خشم نوجوان را کم کند و او را فردی سالم از لحاظ روانی تحویل جامعه دهد.
 منابع:
اصول و فنون راهنمایی و مشاوره:یوسف اردبیلی، نشررودکی
مشاوره، مبانی روان شناختی: دکتر محمد خدایاری، نشر یسطرون
رفتارهای بهنجار و نابهنجار: دکتر شکوه نوابی نژاد
فنون و روشهای مشاوره: دکتر عبدالله شفیع آبادی، نشر پیام نور


 
 
 

چت روم

كد چت روم